Terugbetaalde eerstelijnspsychologische zorg: zo meld je je aan

AI-gegenereerde tekstDeze tekst is opgesteld in samenwerking met een AI LLM en nagelezen door onze redactie. Inhoudelijk bijgewerkt op . Hoe wij AI gebruiken

Sinds enkele jaren kun je in Vlaanderen bij een klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog terecht voor betaalbare, door het RIZIV terugbetaalde sessies — zonder verwijsbrief van je huisarts. De eerste sessie is gratis, daarna betaal je vanaf 24 jaar 11 euro per individuele sessie. Toch weten veel mensen niet hoe deze toegangsweg precies werkt of hoe ze zich aanmelden. In deze gids leggen we stap voor stap uit hoe je een geconventioneerde hulpverlener in je buurt vindt, hoe de aanmelding verloopt en wat je mag verwachten bij je eerste afspraak.

Wat is de RIZIV-conventie precies?

De huidige RIZIV-overeenkomst loopt tot en met 31 december 2027. Die einddatum staat in artikel 25, §2 van de officiële overeenkomst met de netwerken, aangepast vanaf 1 januari 2026. De looptijd zegt niets over beschikbare plaatsen of over hoeveel sessies in jouw situatie worden terugbetaald.

Het RIZIV (het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) sloot een overeenkomst — een 'conventie' — met de regionale netwerken voor geestelijke gezondheid. Dankzij die conventie kun je bij een geconventioneerde klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog terecht aan een sterk verlaagd tarief, omdat de overheid het grootste deel van de kostprijs betaalt.

De bedoeling van deze regeling is laagdrempelige hulp: snel, betaalbaar en dicht bij huis, voor mensen met lichte tot matig ernstige psychische klachten. Denk aan stress, somberheid, piekeren, slaapproblemen of een moeilijke levensfase. Het gaat om kortdurende, doelgerichte begeleiding — geen jarenlange therapie.

Belangrijk om te weten: de terugbetaling geldt enkel als je naar een psycholoog of orthopedagoog gaat die is aangesloten bij een netwerk voor geestelijke gezondheid dat de conventie met het RIZIV heeft ondertekend. Niet elke psycholoog werkt binnen deze regeling.

Geen verwijsbrief nodig: rechtstreeks toegankelijk

Een van de grootste voordelen van deze toegangsweg is dat je geen voorschrift of verwijsbrief van je huisarts nodig hebt. Eerstelijnspsychologische zorg is rechtstreeks toegankelijk: je mag zelf een afspraak maken bij een geconventioneerde hulpverlener.

Dat verlaagt de drempel aanzienlijk. Je hoeft niet eerst langs de huisarts, en je hoeft de stap om hulp te zoeken met niemand te bespreken als je dat niet wil. Tijdens een eerste gesprek bekijkt de psycholoog samen met jou of de conventie de juiste plek is voor je vraag.

Drie vormen van eerstelijnspsychologische zorg

De overeenkomst onderscheidt sinds april 2024 drie vormen van zorg:

  • Gemeenschapsgerichte interventies: groepsaanbod rond veerkracht en zelfzorg, rechtstreeks toegankelijk.
  • Eerstelijnspsychologische ondersteuning: kortdurende hulp bij psychische kwetsbaarheid of moeilijkheden, rechtstreeks toegankelijk.
  • Eerstelijnspsychologische behandeling: kortdurende behandeling van lichte tot matige problemen wanneer ondersteuning niet volstaat. De psycholoog of orthopedagoog maakt hiervoor een functioneel bilan: een inschatting van je situatie na de eerste sessie. Met jouw toestemming kan de huisarts worden betrokken.

Deze conventie is geen vervanging voor alle gespecialiseerde zorg bij ernstige of complexe problemen. Als meer nodig is, bespreekt de hulpverlener een passende doorverwijzing met je.

Wat kost een sessie en hoeveel sessies krijg je terugbetaald?

De financiële drempel is bewust laag gehouden. De eerste individuele sessie binnen de conventie is gratis. Vanaf 24 jaar betaal je daarna een remgeld van 11 euro per individuele sessie, of 4 euro als je recht hebt op de verhoogde tegemoetkoming. Vanaf 24 jaar kost een groepssessie 2,50 euro; gemeenschapsgerichte groepsinterventies zijn gratis.

Voor kinderen en jongeren tot en met 23 jaar is de zorg volledig gratis — zij betalen niets, ook niet na de eerste sessie. Bij de cijfers hieronder maakt het RIZIV een onderscheid tussen het netwerk voor volwassenen en het netwerk voor kinderen en jongeren; voor jongeren tussen 15 en 23 jaar kunnen beide netwerken in beeld komen.

Het aantal terugbetaalde sessies hangt af van je leeftijd en het type zorg. De cijfers hieronder gelden per periode van 12 maanden.

  • Eerste individuele sessie binnen de conventie: gratis.
  • Vanaf 24 jaar: 11 euro per individuele sessie (4 euro met verhoogde tegemoetkoming).
  • Kinderen en jongeren tot en met 23 jaar: volledig gratis.
  • Vanaf 24 jaar: groepssessie 2,50 euro; gemeenschapsgerichte groepsinterventies zijn gratis.
  • Volwassenennetwerk: tot 8 individuele sessies eerstelijnsondersteuning; voor behandeling gemiddeld 8 en maximaal 20 individuele sessies per 12 maanden.
  • Netwerk kinderen en jongeren: tot 10 individuele sessies ondersteuning; voor behandeling gemiddeld 10 en maximaal 20 individuele sessies per 12 maanden.
  • Groepssessies zijn niet beperkt in aantal.

Zo vind je een geconventioneerde psycholoog in je buurt

Gebruik de specifieke RIZIV-zoekfunctie voor psychologische zorg. Die verwijst je naar het regionale netwerk, waar je aangesloten klinisch psychologen en orthopedagogen vindt. Dit is een andere zoekfunctie dan het algemene zorgverlenersregister.

Vraag bij het maken van je afspraak of er plaats is binnen de conventie en of je hulpvraag binnen het aanbod valt. Een psycholoog kan naast geconventioneerde uren ook andere afspraken aanbieden; de verlaagde prijs geldt dus niet automatisch voor elke afspraak.

Vind je geen plaats, vraag dan je regionaal netwerk of huisarts om mee te zoeken. Je mag ook bij een ander netwerk aankloppen.

Hoe verloopt de aanmelding concreet?

De aanmelding is eenvoudiger dan veel mensen denken. Je hebt geen verwijsbrief nodig; je moet enkel aangesloten zijn bij een ziekenfonds.

Eens je via de zoektool of het netwerk een geconventioneerde hulpverlener hebt gevonden, neem je rechtstreeks contact op om een afspraak te maken. Tijdens dat eerste, gratis gesprek bekijkt de psycholoog samen met jou wat er speelt en of je vraag binnen de conventie past (lichte tot matige problemen). Voor eerstelijnspsychologische behandeling maakt de hulpverlener een functioneel bilan op en kan die, met jouw toestemming, je huisarts betrekken.

Houd er rekening mee dat ook geconventioneerde psychologen wachttijden kunnen hebben. Vind je niet meteen plaats bij de eerste hulpverlener? Probeer dan gerust een andere naam uit de lijst of contacteer de coördinator van je regionaal netwerk voor hulp bij het zoeken.

Hoor je dat de conventie-uren vol zijn of het budget op is? In Geen plaats of budget op bij een geconventioneerde psycholoog: wat nu? lees je hoe je de situatie verduidelijkt en welke andere hulp je kunt bekijken.

  • Zoek een geconventioneerde psycholoog of orthopedagoog via de RIZIV-zoekmachine of je regionaal netwerk.
  • Maak rechtstreeks een afspraak — een verwijsbrief is niet nodig.
  • Het eerste gesprek is gratis; daar bekijkt de hulpverlener of je binnen de conventie past.
  • Zorg dat je in orde bent met je ziekenfonds.
  • Bij wachttijd: probeer een andere hulpverlener of vraag hulp aan de netwerkcoördinator.

Heb je nu meteen iemand nodig om mee te praten?

Een afspraak bij een psycholoog vergt soms wat geduld. Zit je nu met iets en wil je gewoon je verhaal kwijt, dan kun je dag en nacht en gratis bellen naar Tele-Onthaal op het nummer 106. Online chatten kan ook via tele-onthaal.be, al is de chat enkel tijdens bepaalde openingsuren bereikbaar.

Heb je gedachten aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand anders? Bel de Zelfmoordlijn op 1813 of surf naar zelfmoord1813.be. Bij acuut levensgevaar bel je altijd 112.

Bronnen en verdere informatie

Wil je hierover met iemand praten?

Bekijk hulp in een gemeente naar keuze. Je kunt je zoekkeuzes daarna aanpassen.

Groepen die binnenkort starten →Mijn bewaarde keuzes