Relatietherapie

AI-gegenereerde tekstDeze tekst is opgesteld in samenwerking met een AI LLM en nagelezen door onze redactie. Hoe wij AI gebruiken

Relatietherapie (ook koppeltherapie genoemd) is een vorm van psychotherapie waarbij partners meestal samen in begeleiding gaan. Het helpt koppels om vastgelopen patronen, terugkerende conflicten en spanningen te begrijpen en aan te pakken. Het doel is om opnieuw verbinding te vinden, het wederzijds begrip te vergroten — of, wanneer dat nodig is, om op een respectvolle manier uit elkaar te gaan.

Wanneer kan relatietherapie helpen?

Koppels kloppen om uiteenlopende redenen aan bij een relatietherapeut. Vaak voorkomende thema's zijn:

  • Communicatieproblemen en het gevoel "langs elkaar heen te leven".
  • Terugkerende ruzies over dezelfde onderwerpen (geld, opvoeding, taakverdeling) zonder dat er een oplossing komt.
  • Emotionele afstand en verlies van verbinding of intimiteit.
  • Vertrouwensbreuken, in het bijzonder ontrouw.
  • Stresserende levensfasen en transities: de komst van kinderen, een jobverandering, ziekte of verlies.
  • Twijfels over de relatie, en begeleiding bij een eventueel constructief einde ervan.

Bij gezamenlijke therapie is het belangrijk dat partners vrij kunnen spreken en vrijwillig deelnemen. Bij bedreiging, dwingende controle of geweld staat veiligheid voorop; zoek dan eerst individueel advies, bijvoorbeeld bij 1712. Bij onmiddellijk gevaar bel je 112. Je kunt ook zonder je partner hulp zoeken voor relationele zorgen.

Welke methoden worden gebruikt?

Emotiegerichte therapie (EFT)

EFT (Emotionally Focused Therapy), ontwikkeld door dr. Sue Johnson, is gebaseerd op de hechtingstheorie: mensen hebben een natuurlijke behoefte aan emotionele nabijheid en veiligheid in hun relatie. EFT helpt koppels om destructieve interactiepatronen (de "negatieve cirkel") te doorbreken, om de zachtere gevoelens en behoeften eronder te leren herkennen en uiten, en zo een nieuwe, veilige verbinding op te bouwen. Het is een van de meest onderzochte vormen van relatietherapie. In België wordt EFT gestructureerd via EFT Belgium (aangesloten bij ICEEFT).

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

CGT vertrekt vanuit het idee dat gedrag aangeleerd is en dus ook bijgestuurd kan worden. Bij koppels kijkt CGT naar de gedachten en gedragingen die de problemen in stand houden en naar wat er concreet tussen partners gebeurt. Het is vooral nuttig bij praktische, concrete kwesties en bij het aanleren van constructievere communicatie- en conflictvaardigheden.

Systeemtherapie (relatie- en gezinstherapie)

Systeemtherapie onderzoekt hoe klachten en relaties elkaar beïnvloeden en welke steun mogelijk is. Dat betekent niet dat een partner of gezin de schuld van de klachten krijgt. De relatie wordt bekeken als onderdeel van een groter geheel — gezin, familie en sociale omgeving. Relatietherapie wordt vandaag breed beschouwd als een toepassing van de systeemtherapie. De BVRGS is de beroepsvereniging voor relatie- en gezinstherapie en systeemcounseling. Een lidmaatschap vervangt geen wettelijke beroepsbevoegdheid.

Hoe verloopt een traject?

De therapeut ontvangt het koppel doorgaans samen, soms afgewisseld met een individueel gesprek. Sessies duren in de praktijk meestal tussen de 60 en 90 minuten. Het aantal sessies verschilt sterk: sommige koppels hebben genoeg aan een beperkt aantal gerichte gesprekken, terwijl andere trajecten meer tijd vragen. Inhoudelijk wordt er gewerkt aan het in kaart brengen van patronen en doelen, het onderzoeken van onderliggende gevoelens en behoeften, en het herstellen van de verbinding.

Waar vind je hulp, en wordt het terugbetaald?

In Vlaanderen kun je voor relatietherapie onder meer terecht bij:

Houd er rekening mee dat relatietherapie meestal niet standaard wordt terugbetaald. De RIZIV-overeenkomst vergoedt psychologische zorg onder specifieke voorwaarden. Een partner kan soms betrokken worden bij een zorgtraject, maar daardoor wordt zelfstandige koppeltherapie niet automatisch terugbetaald. Vraag vooraf welke regeling op jullie afspraak van toepassing is. Bij het CGG geldt het lage tarief, en bij het CAW is de begeleiding gratis. Sommige ziekenfondsen voorzien een beperkte aanvullende tegemoetkoming — dit verschilt per ziekenfonds, dus vraag dit zeker zelf na. Een overzicht van hulp bij relatieproblemen vind je ook bij de Gezinsbond.

Conclusie

Relatieproblemen zijn menselijk, en hulp zoeken is een teken van betrokkenheid, niet van falen. Met methoden zoals EFT, CGT en systeemtherapie helpt relatietherapie koppels om opnieuw naar elkaar toe te groeien of om weloverwogen keuzes te maken. Of je nu bij een CAW, een CGG of een zelfstandige therapeut terechtkomt: de eerste stap is samen beslissen om erover te praten.

Bronnen en verdere informatie

Wil je hierover met iemand praten?

Bekijk hulp rond relatie in een gemeente naar keuze. Je kunt je zoekkeuzes daarna aanpassen.

Groepen die binnenkort starten →Mijn bewaarde keuzes

Hulp nodig nu?

Je hoeft hier niet alleen mee om te gaan. Bij zelfmoordgedachten kan je terecht op www.zelfmoord1813.be. Bij acuut levensgevaar bel je 112.

  • 106 Tele-Onthaal — 24/7, luisterend oor
  • 1733 Huisarts van wacht — dringend, niet-levensbedreigend
  • 1813 Zelfmoordlijn — 24/7 — bel gratis of chat op zelfmoord1813.be
  • 112 Noodnummer — acuut levensgevaar
  • Awel 102 — voor kinderen en jongeren, gratis en anoniem (awel.be).